Epidemia czarnej śmierci... zmniejszyła bioróżnorodność flory

10 marca 2026, 08:39

Epidemia czarnej śmierci pochłonęła życie być może nawet połowy mieszkańców Europy. Wsie opustoszały, pola leżały odłogiem. Przez wieki ten obraz funkcjonował w zbiorowej wyobraźni jako triumf przyrody nad człowiekiem – chwilowe oddanie Ziemi temu, do kogo należy. I prawdopodobnie obraz ten jest prawdziwy. Jednak myliłby się ten, kto by sądził, że w tym czasie bioróżnorodność roślin uległa zwiększeniu. Było wręcz przeciwnie.



Co łączy padaczkę z arytmią serca?

25 października 2009, 02:46

Dwie pozornie niespokrewnione choroby, epilepsja oraz arytmia serca, mogą mieć wspólne podłoże molekularne - uważają naukowcy z Baylor College of Medicine w Houston.


Wyjątkowe rzymskie malowidło w centrum Londynu

4 lutego 2016, 06:56

Sześć metrów pod poziomem 21 Lime Street w Londynie odkryto jedno z najwcześniejszych znanych malowideł z okresu rzymskiej Brytanii. Odkrycia dokonał zespół z MOLA (Museum of London Archeology). Malowidło datowane na późne lata I wieku naszej ery zdobiło w przeszłości prywatną rezydencję


Paradoksalna zależność: języki bardziej zróżnicowane tam, gdzie mniej zróżnicowane geny

6 maja 2026, 07:31

Ludzkie języki w niezwykłym stopniu różnią się między sobą. Jedne stawiają czasownik na początku zdania, inne na końcu, jeszcze inne w środku. Jedne posługują się tonami, inne nie. Jedne opisują „palec” i „dłoń” tym samym słowem, inne mają odrębne pojęcia. Dlaczego ta różnorodność jest tak nierównomiernie rozłożona na mapie świata? Dlaczego jedne regiony są prawdziwymi mozaikami językowymi, a w innych dominuje jeden wzorzec? Odpowiedź, jak pokazują badania opublikowane właśnie na łamach PNAS, tkwi w genetyce mieszkańców poszczególnych obszarów.


Wrodzona geometria

17 listopada 2009, 11:07

Badania na przedstawicielach kultury zachodniej i nomadach z plemienia Himba z północno-zachodniej Namibii, którzy niemal w ogóle nie stykają się z rozpowszechnionymi w naszym świecie regularnymi geometrycznie obiektami, wykazały, że jedni i drudzy tak samo dobrze radzą sobie z ich postrzeganiem i odróżnianiem. Oznacza to, że jest to zdolność wrodzona, która rozwija się niezależnie od kontaktu z przedmiotami określonego typu (Psychological Science).


Opisano pierwsze przypadki nowotworów u golców

18 lutego 2016, 17:04

Jeszcze niedawno sądzono, że żyjące do 30 lat golce piaskowe są całkowicie odporne na nowotwory. Ostatnio jednak amerykańscy naukowcy opisali 2 przypadki choroby nowotworowej u 2 samców: 20- i 22-letniego.


Muszla błotniarki stawowej (Lymnaea stagnalis)

Jak "odwrócić" ślimaka?

2 grudnia 2009, 10:00

Charakterystyczny skręt muszli ślimaków jest tylko jedną z wielu cech zewnętrznych zaprogramowanych w genomie tych zwierząt. Okazuje się jednak, że genetyczny program rozwoju skorupy mięczaka można z łatwością odwrócić za pomocą... szklanej pałeczki.


Grzyby nowym źródłem materiałów elektrochemicznych

18 marca 2016, 13:01

Naukowcy wykazali, że grzyb pleśniowy Neurospora crassa przekształca magnez w kompozyt mineralny o korzystnych właściwościach elektrochemicznych.


Dwie miary władzy

30 grudnia 2009, 11:24

Amerykańscy i holenderscy psycholodzy postanowili sprawdzić, czy władza napędza w jakiś sposób hipokryzję. Odkryli, że osoby ze świecznika rzeczywiście często stosują ostrzejsze normy moralne wobec innych, a złagodzone wobec siebie.


Zabieg chirurgiczny lepszy niż leki

11 kwietnia 2016, 12:07

Większość przypadków osteoporozy jest związanych ze starzeniem się, jednak drugą z głównych przyczyn tej choroby jest nadczynność przytarczyc, w wyniku której dochodzi do nadmiernej produkcji parathormonu regulującego poziom wapnia. Nadczynność przytarczyc jest leczona zwykle za pomocą bisfosfonianów, które mają wzmacniać kości


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk